Newyddion

Sgiliau Traddodiadol i fyfyrwyr Coleg Cambria

May 13, 2014

Dry wall

Bu myfyrwyr Coleg Cambria Llysfasi mewn gweithdai ar blygu gwrychoedd a chodi waliau cerrig sychion traddodiadol yn ddiweddar.

Cyllidwyd y ddau weithdy sgiliau traddodiadol a phrosiectau hyfforddi gan Gadwyn Clwyd trwy’r Gronfa Amaeth Ewropeaidd ar gyfer Datblygu Gwledig (EAFRD) trwy Gynllun Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru.

Mynychodd y myfyrwyr y cyrsiau plygu gwrychoedd er mwyn datblygu eu sgiliau cadwraeth gwledig a thraddodiadol. Eu tiwtor oedd Colin Slater, a ddefnyddiodd wrychoedd ar safle Llysfasi ar gyfer y cwrs. Yn ystod y gweithdy, fe ddysgon nhw am fanteision amgylcheddol rheoli gwrychoedd i’r safon uchaf, cadwraeth, lloches a sut mae’n cael ei ddefnyddio fel rhwystr i anifeiliaid. Gwnaethant hefyd ddysgu am y dulliau gwahanol o blygu, y toriadau cywir ac amseru’r gwaith yn gywir, ac am y dulliau rhanbarthol gwahanol. Gweithiodd y myfyrwyr yn galed trwy rai amodau ofnadwy, ond gwnaethant wirioneddol fwynhau’r profiad a allai fod yn rheswm iddynt gael eu cyflogi yn y dyfodol.

Cafodd cwrs ar godi waliau cerrig sychion traddodiadol ei fynychu hefyd gan fyfyrwyr o Adran Coedwigaeth a Chadwraeth y coleg. Yn ystod y gweithdy, a gafodd ei gynnal yn Nercwys, dysgodd y myfyrwyr sut i ddatgymalu ac ailadeiladu wal a oedd wedi ei ddifrodi’n ddrwg, gan wneud popeth o’r gwaith o osod sylfaen i’r cerrig copa ar ben y wal.

Cawsant wybodaeth ar wahanu meintiau a siapiau gwahanol y cerrig, a’r defnydd gwahanol ohonynt fel cerrig trwodd, pegiau a hyddio. Gwnaethant ddysgu am bwysigrwydd sicrhau bod yr uniadau ddim yn rhedeg yn fertigol rhwng y blociau a sut i gynnal y gwyriad neu’r ôl-ogwydd cywir i rwystro’r wal rhag cwympo.

Meddai Andy White, Darlithydd mewn Coedwigaeth:

“Gwnaeth y myfyrwyr wirioneddol fanteisio ar y gweithdai hyn a oedd yn heriol iawn ar adegau. Roedd gosod blociau cerrig at ei gilydd yn debyg iawn i wneud jig-so tri dimensiwn, heb lun yn ganllaw. Gall sgiliau gwledig fel codi waliau cerrig sychion gymryd oes i’w perffeithio, ond o leiaf mae ein myfyrwyr wedi dysgu’r dulliau sylfaenol, hyd yn oed os oes angen mwy o ymarfer ar rai ohonynt.”

Dywedodd Sarah Jones, Swyddog yr Amgylchedd a Threftadaeth Cadwyn Clwyd, Asiantaeth Datblygu Gwledig:

“Ein bwriad yw ennyn diddordeb pobl yn y dulliau traddodiadol hyn o reoli ystadau er mwyn eu cadw’n fyw gan eu bod yn helpu i gadw tirwedd draddodiadol yr ardal ond hefyd, maent yn helpu i reoli cefn gwlad mewn dull ecogyfeillgar ac effeithiol.”